Przez lata odkładasz na IKZE i odliczasz wpłaty od podatku. Ale co dzieje się na końcu – kiedy możesz wypłacić pieniądze i ile podatku wtedy zapłacisz? Tu łatwo o pomyłki, bo zasady różnią się w zależności od tego, czy wypłata jest „emerytalna", czy przedwczesna. Poniżej wszystko w jednym miejscu.
Kiedy wypłata z IKZE jest preferencyjna
Żeby skorzystać z korzystnych zasad opodatkowania, muszą być spełnione dwa warunki jednocześnie:
- wypłata następuje na Twój wniosek po ukończeniu 65. roku życia,
- wpłacałeś na IKZE przez co najmniej 5 lat kalendarzowych (nie muszą to być kolejne lata).
Środki możesz wypłacić jednorazowo albo w ratach – decyzja należy do Ciebie.
Ile wynosi podatek: 10% od całej wypłaty
Wypłata spełniająca powyższe warunki jest opodatkowana zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10%. Ważny szczegół: podatek liczy się od całej kwoty wypłaty, a nie tylko od zysku, i nie możesz pomniejszyć jej o żadne koszty. To odwrotność IKE, gdzie zysk jest zwolniony z podatku, ale wpłaty nie dają ulgi.
Przykład: jeśli na koncie masz 400 000 zł i wypłacasz wszystko, podatek wyniesie 40 000 zł, a na rękę dostaniesz 360 000 zł. Przy wypłacie w ratach 10% dotyczy każdej raty.
Wygodne jest to, że podatek pobiera za Ciebie instytucja prowadząca IKZE (jest płatnikiem). Nie musisz go samodzielnie liczyć ani wykazywać w rocznym zeznaniu PIT.
Wcześniejsza wypłata: zwrot środków
Możesz też wycofać pieniądze wcześniej – przed 65. rokiem życia albo bez spełnienia warunku 5 lat wpłat. Takie środki określa się jako zwrot. Wtedy tracisz preferencje: wypłacona kwota jest opodatkowana według skali podatkowej (12% lub 32%) – niezależnie od tego, czy na co dzień rozliczasz się liniowo lub ryczałtem – i wykazujesz ją w rocznym zeznaniu PIT. W praktyce zwrot mocno osłabia opłacalność całego IKZE, dlatego warto traktować to konto jako oszczędzanie „do końca".
Czy IKZE się opłaca? To zależy od proporcji
Ulga podatkowa w trakcie oszczędzania i 10% przy wypłacie to dwie strony tej samej monety. Im wyższą stawkę masz dziś (np. 32% albo 19% na liniowym) i im niższa stawka po przejściu na emeryturę, tym większa korzyść. Ponieważ 10% liczy się od całej wypłaty, znaczenie ma też to, jak bardzo urośnie kapitał. Najprościej sprawdzić to na liczbach – wpisz swoje dane w kalkulatorze IKZE albo porównaj oba konta w kalkulatorze IKE vs IKZE. Prowadzisz własną firmę? Zobacz też, jak działa IKZE dla samozatrudnionych – wyższy limit wpłat i ulga przy każdej formie opodatkowania.
Możesz też przenieść środki na inne IKZE
Jeśli chcesz zmienić instytucję (np. na tańszą albo z lepszą ofertą), możesz to zrobić bez podatku dzięki wypłacie transferowej – środki przechodzą z jednego IKZE na drugie, a podatek zapłacisz dopiero przy ostatecznej wypłacie. Jeśli zastanawiasz się, gdzie założyć konto, zobacz jak otworzyć IKE lub IKZE.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. Szczegółowe zasady wypłaty potwierdź w instytucji, w której prowadzisz IKZE.